Jakiś czas temu głośno było o prewencyjnej mastektomii Angeliny Jolie, która usunęła obie piersi, by zapobiec rozwojowi nowotworu, po tym jak wykryto u niej mutację genów BRCA 1 i 2. Rozgorzała wówczas dyskusja na temat tego, czy takie postępowanie faktycznie ma sens i uchroni przed rakiem kobiety genetycznie do niego predysponowane?

Mastektomia prewencyjna polega na usunięciu jednej lub obu piersi u kobiet, u których nie zdiagnozowano jeszcze nowotworu, ale szanse na jego wystąpienie są bardzo wysokie. Operacja ta znacznie obniża ryzyko zachorowania, bo aż o 90 %, jednak nie zwalcza zagrożenia w pełni. Najczęściej zabiegowi poddają się kobiety z wykrytą mutacją genu BRCA 1 lub 2, ale nie tylko.

Mimo, że redukcja ryzyka zachorowania jest tak wysoka, niektórzy lekarze są sceptyczni co do stosowania mastektomii prewencyjnej i opowiadają się za częstszymi profilaktycznymi badaniami, odstawieniem alkoholu, wprowadzeniem zasad zdrowego stylu życia oraz niestosowaniem hormonalnej terapii zastępczej. Jednak o decyzji wykonania operacji decyduje ostatecznie pacjentka.

Rodzaje mastektomii

Wyróżniamy dwa rodzaje mastektomii prewencyjnej: całkowitą i częściową. W pierwszej usuwana jest cała pierś wraz z brodawką. Ta forma operacji w największym stopniu zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworu. W drugiej wersji zaś usuwa się tylko tkankę podskórną, pozostawiając brodawkę w nienaruszonym stanie.

Wskazania do zabiegu

Prócz wykrycia zmutowanych genów, wskazaniem do zabiegu jest także wcześniejszy, przebyty rak piersi, jego występowanie w rodzinie, chorowanie na nowotwór zrazikowy in situ, liczne rozproszone i niedookreślone zwapnienia w piersi lub zgęstnienia, które zwiększają ryzyko raka oraz przejście radioterapii poniżej 30 roku życia.

Skuteczność mastektomii prewencyjnej

Usunięcie piersi nie daje 100%-wej pewności, co do niewystąpienia choroby. Wynika to z faktu, że komórki budujące piersi znajdują się nie tylko w samej piersi, ale także w tkankach sąsiadujących, których nie da się usunąć. Pozostaje więc minimalne ryzyko, że nowotwór rozwinie się w tych pozostałościach.

Ewentualne powikłania

W przypadku mastektomii prewencyjnej mogą wystąpić takie same powikłania jak w przypadku innych zabiegów. Do najczęstszych należą krwawienia i infekcje. Najtrudniejszym skutkiem ubocznym są jednak problemy psychiczne związane z utratą piersi, co może obniżać poczucie własnej wartości i wywoływać stany depresyjne. Najlepszym rozwiązaniem, byłoby jednoczesne wszczepienie implantów piersi podczas zabiegu, jest to jednak rozwiązanie bardzo kosztowne, a w naszym kraju zarówno mastektomia prewencyjna, jak i operacje plastyczne piersi, niestety, nie są refundowane przez NFZ.